Theo van Doesburg en C. van Eesteren

vijfde manifest van De Stijl

[het vijfde manifest van De Stijl]

 
 

I
In collectieve arbeid hebben wij onderzocht de architectuur als beeldende eenheid van alle kunsten (m.u.v. techniek, industrie), en wij hebben gevonden dat de gevolgtrekkingen een nieuwe stijl zullen brengen.

II
Wij hebben onderzocht de wetten van de ruimte en hun oneindige variaties (d.w.z. contrasten van ruimten, dissonanten van ruimten, aanvullingen van ruimten enz.) en wij hebben gevonden dat al deze variaties van de ruimte zich laten beheersen als een evenwichtige eenheid.

III
Wij hebben onderzocht de wetten van de kleur in de ruimte en in de tijdsduur en wij hebben gevonden dat de evenwichtige verhoudingen van deze elementen uiteindelijk een nieuwe en positieve beelding voortbrengen.

IV
Wij hebben onderzocht de verhouding tussen ruimte en tijd, en wij hebben gevonden dat de beeldende verschijning van deze beide elementen door de kleur een nieuwe dimensie oplevert.

V
Wij hebben onderzocht de onderlinge verhoudingen van de maat, de proportie, de ruimte, de tijd ende materialen en wij hebben de uiteindelijke methode gevonden om ze als een eenheid te construeren.

VI
Wij hebben, door de geslotenheid (de muren) te doorbreken, de tweeledigheid tussen binnen en buiten opgeheven.

VII
Wij hebben de ware plaats toegewezen aan de kleur in de architectuur en wij verklaren, dat de schilderkunst afgescheiden van de architectonische constructie (d.w.z. het schilderij) geen enkel bestaansrecht heeft.

VIII
Het tijdperk van de destructie is volledig voorbij. Er begint een nieuw tijdperk: HET GROTE TIJDPERK DER CONSTRUCTIE.

Parijs 1923 Theo van Doesburg C. van Eesteren

H.L.C. Jaffé, "Theo van Doesburg", Amsterdam 1983, blz. 91/92.